Coaching mindset và Coaching skillset

1. “Coaching không hiệu quả, phải kết hợp các phương pháp khác.”

Khánh hay nhận được góc nhìn này từ các coach nhưng mình sẽ rất cẩn trọng để nhận định đúng hay sai.

ĐÚNG Ở CHỖ
Coaching chỉ là một trong nhiều công cụ khác nhau góp phần vào việc hỗ trợ phát triển của một cá nhân, và chúng ta đều rõ – nhu cầu nào thì công cụ đó. Chắc chắn là thế. Ví dụ chuyện đầu tư chứng khoán,

• Cần kiến thức thì tìm thầy
• Cần kinh nghiệm thì tìm mentor
• Cần kỹ năng thì tìm trainer, instructor
• Cần tâm lý trị liệu thì tìm therapist
• Cần chữa lành thì tìm healer
• Giải bày thì tìm bạn

Vậy cần gì thì tìm coaching? (cái này anh chị em tự trả lời nhen).
Nếu là người coach thì đơn giản mình phải nhận diện/ làm rõ được nhu cầu của khách hàng là gì để xem có đi tiếp không.

VẬY CÁI “SAI” của góc nhìn trên là gì?

• Một là, người coach chưa rõ phạm vi sử dụng của coaching, hoặc chưa làm rõ chu cầu của khách hàng mà đã bắt đầu quá trình đồng hành.
• Hai là, nhiều trường hợp nhu cầu của khách hàng phù hợp với phạm vi sử dụng coaching nhưng mình chưa trao được đúng chất lượng nên mới đoán là phải cần thêm phương pháp khác.

2. Điểm khởi đầu để phát triển năng lực

Có 2 hướng để anh chị em tiếp cận là MINDSET và SKILLSET. Bản chất 2 bạn này là 2 mặt của một câu chuyện năng lực thôi.

Mindset của mình thế nào thì mình sẽ tự động biểu hiện ra skillset như vậy. Tất nhiên, vẫn có trường hợp, mindset của mình là A, trong phiên đôi lúc mình có thể biểu hiện skillset là B nhưng chuyện này khiến coach tốn nhiều sức, không ổn định được về mặt chất lượng giữa các phiên và cũng không đồng hành dài hạn được với khách hàng.

Ngược lại, bất chấp mình tuyên bố coaching mindset của mình là gì đi chăng nữa (tôn trọng khách hàng, trao quyền, khách hàng biết mình rõ nhất,…) thì cách người coach thể hiện trong phiên và trong quá trình đồng hành sẽ nói lên mindset của mình đang thực sự là gì.

Khi phát triển năng lực coaching, coach có thể tiếp cận theo hướng mindset hay skillset, hoặc cả 2 cùng lúc đều được, nhưng cần nắm rõ được các điều then chốt sau đây để tối ưu hiệu quả.

3. SKILLSET – Luyện tập sâu thay vì làm nhiều

Skillset là biểu hiện có thể quan sát được của người coach trong phiên và trong quá trình đồng hành (lời nói, hành động, cử chỉ, cách tiếp nhận thông tin,…).

Thỉnh thoảng, anh chị em có thể thấy một vài coach mới tích lũy 100-200 giờ thôi nhưng chất lượng năng lực của họ rất vượt trội, tốc độ tiến bộ rất nhanh. Ngược lại, có những coach ghi nhận thời lượng coach lên đến vài ngàn giờ nhưng chất lượng lại không khác lắm khi ở mốc vài trăm giờ. Bởi vì điều then chốt khi muốn phát triển skillset chính là luyện tập sâu, chứ không phải là coaching nhiều.

Luyện tập sâu khác với coaching nhiều ở chỗ nào?

1. Luyện tập việc tự quan sát chất liệu coaching
   Cụ thể là quan sát trực tiếp hoặc nghe file ghi âm một phiên coach. Ở đây có 3 chủ thể để mọi người quan sát:
   – Quan sát Quan sát cách người coach biểu hiện trong phiên
   – Quan sát chất liệu của khách hàng trong phiên và tập phản ứng lại khi nghe
   – Quan sát phản ứng của mình trong quá trình quan sát
   
   ==> 3 chủ thể này, anh chị em phải tách biệt thành 3 phần khác nhau, tuyệt đối không được làm chung trong 1 lần nghe. Khi nghe file hoặc quan sát phiên, mọi người cũng không cần thiết phải nghe toàn bộ, chỉ cần một đoạn vừa đủ để có chất liệu (15-25ph). Anh chị em làm nghề chuyên nghiệp mà 1 tuần luyện được 1 set như vậy là đẹp. Nghe được file của các coach có phong cách khác mình nữa thì càng tuyệt. Mọi người lưu ý là mình chỉ quan sát và ghi chú lại điều mình quan sát được chứ không nhận xét, đánh giá nha. Nếu anh chị em chiếu kỹ bộ năng lực cốt lõi của ICF thì sẽ thấy khả năng QUAN SÁT KHÔNG PHÁN XÉT chính là nền tảng của hầu hết các năng lực, hành vi trong đó.
2. Được phản hồi và có hướng cải thiện đều đặn từ mentor có chuyên môn
   Bởi vì cỡ nào thì chúng ta vẫn sẽ có điểm mù về biểu hiện của mình, cách mình đang hiểu về năng lực và hạn chế về kinh nghiệm.

Quá trình luyện tập sâu đó sẽ giúp mình:

1. Thấy rõ hành vi, khuynh hướng biểu hiện của mình – data
2. Rõ được điểm mạnh, điểm yếu, từ đó xây dựng được lộ trình phát triển cụ thể
3. Hơn hết, nhìn sâu vào data ở trên, mình có cơ hội lần ra được mindset hiện tại của mình về coaaching đang ra sao. Từ đó có cơ hội điều chỉnh lại cho phù hợp với mong muốn và hướng đến sự cải thiện năng lực một cách bền vững.

4. MINDSET – Trưởng thành qua tiếp xúc với thực tế

Coaching mindset chính là tư duy/ niềm tin/ nguyên tắc/ mô thức vận hành của mình trong việc đồng hành với một đối tượng ở trong thực tế cuộc sống.

Vậy nên, yếu tố then chốt ở đây là tiếp xúc với thực tế thay vì chỉ soạn ra, viết ra, học thuộc một mô tả nào đó về coaching mindset. Tiếp xúc thực tế là việc quan sát cách mình đang hành xử, đồng hành với các đối tượng khác, ví dụ như:

• Thất bại của bản thân
• Thành công của bản thân
• Sai lầm của người thân
• Sự phát triển của nhân viên
• Mối quan hệ của mình với cái điện thoại
• Cách mình làm việc
• Cách mình xây dựng các thói quen
• …

Ứng dụng vào thực tế, anh chị em chỉ cần chọn 1 chủ thể đơn giản, rõ ràng để duy trì quan sát (ví dụ như mình trước khi đi ngủ, mình ngay khi ngủ dậy, mình khi thấy người khác to tiếng,…). Quan trọng là:

• Thời gian đủ dài để có đủ data (vài tuần).
• Quan sát và ghi lại chứ không nhận xét, đánh giá, hay tìm giải pháp (nếu tự nhiên mà có thì cũng ghi lại, coi như đó cũng là 1 phần của sự quan sát).

Live in Flow muốn mời mọi người cùng thử. Chắc chắn nhiều điều thú vị đang chờ đón các anh chị em.
Vì sao ư? Vì data từ quá trình quan sát sẽ cho mọi người insight về bản thân mình, về coaching mindset của mình. Lúc đó mọi người không cần phải suy tư mà sẽ thấy rõ:

Khi chỉnh được mindset thì tự động skillset của chúng ta sẽ được điều chỉnh theo mà không tốn quá nhiều trở lực nữa. Không chỉ vậy, nhiều khi chúng ta còn trả lời được một câu hỏi vàng: “Liệu rằng mình có thực sự muốn làm coach lúc này không?”. Trời, trả lời được câu này thì mọi sự sau đó quá hanh thông rồi.

Tụi mình đã từng chia sẻ nhiều hơn chuyện tâm thế với nghề tại đây.

5. Năng lực tự quan sát chính mình (Self-observation)

Điểm chung của 2 cách tiếp cận trên đều đến từ việc quan sát chính mình. Không quan trọng là bây giờ mọi người đang thấy mình giỏi hay dở, mình đã sẵn sàng hay chưa, mình đã đủ hay cần nhiều hơn – mà chỉ cần nhìn rõ được mình trước thì con đường phía trước sẽ mở ra đủ sáng tỏ cho chúng ta.

Cảm ơn mọi người đã dành thời gian cho bài viết này. Nếu có điều gì anh chị em cảm thấy chưa rõ, muốn trao đổi thêm, hay muốn đóng góp, phản hồi, đừng ngần ngại để lại tin nhắn cho tụi mình tại không gian CLARITY SESSION. Tụi mình có thể trò chuyện cùng nhau. Và đừng quên đăng ký theo dõi kênh để cập nhật những bài viết mới nhất, và thông tin về các chương trình dành cho cộng đồng hằng tháng – nơi nuôi dưỡng con đường làm nghề, sống với nghề một cách vững chãi và xuôi dòng, bạn nhé!

Chúc anh chị em coaching vui, khỏe, có ích!